Bu Lông 8.8 Là Gì? Tìm Hiểu Tiêu Chuẩn Và Ứng Dụng

Khi làm việc với kết cấu thép, nhà xưởng, máy móc hay các hệ thống cơ khí, bạn có thể thường xuyên bắt gặp ký hiệu 8.8 trên đầu bu lông hoặc trong bản vẽ kỹ thuật. Đây là một trong những cấp bền được sử dụng phổ biến trong công nghiệp, đặc biệt ở những mối ghép cần khả năng chịu lực cao hơn so với các loại bu lông thông thường.

Tuy nhiên, số 8.8 thực chất có ý nghĩa gì, có phải tên một loại thép hay không, giới hạn bền của bu lông được xác định như thế nào và có thể dùng cấp 8.8 thay cho 10.9 hay ngược lại không? Đây là những điểm rất dễ gây nhầm lẫn khi lựa chọn vật tư.

Trong bài viết này, Trường Phú sẽ cùng bạn tìm hiểu bu lông 8.8 là gì, cách đọc ký hiệu cấp bền, các thông số thường gặp, vật liệu chế tạo, ứng dụng và những lưu ý quan trọng trước khi sử dụng.

1. Bulong 8.8 Là Gì?

Bu lông 8.8 là bu lông thép thuộc cấp bền 8.8, trong đó ký hiệu 8.8 thể hiện nhóm đặc tính cơ học của sản phẩm theo hệ thống phân cấp bền dành cho bu lông, vít và vít cấy bằng thép.

Cấp bền 8.8 thường được nhắc đến cùng tiêu chuẩn ISO 898-1, tiêu chuẩn quy định các đặc tính cơ học và vật lý đối với bu lông, vít và vít cấy bằng thép carbon hoặc thép hợp kim trong phạm vi áp dụng.

Điểm cần hiểu rõ là:

8.8 là cấp bền, không phải kích thước bu lông, không phải mác thép và cũng không phải tên một tiêu chuẩn hình dạng.

Ví dụ, một sản phẩm có thể được mô tả là:

Bu lông M16x60 DIN 933 cấp bền 8.8

Trong đó:

M16 là đường kính ren danh nghĩa.
60mm là chiều dài bu lông.
DIN 933 là tiêu chuẩn hình dạng, kích thước của loại bu lông đầu lục giác ren suốt theo cách gọi phổ biến trên thị trường.
8.8 là cấp bền cơ học.

Vì có khả năng chịu tải cao hơn nhiều cấp bền thép thông dụng như 4.6 hoặc 5.6, bu lông 8.8 được sử dụng rộng rãi trong kết cấu thép, cơ khí chế tạo, máy móc, thiết bị công nghiệp và nhiều loại liên kết chịu lực.

Bulong cấp bền 8.8 với ký hiệu được dập trên đầu.

Xem thêm thông tin về tổng hợp bulong ốc vít để nắm được các dòng sản phẩm và công dụng phổ biến trong cơ khí.

2. Cách Phân Biệt Bulong 8.8

Một trong những cách nhận biết trực quan nhất là quan sát ký hiệu 8.8 trên đầu bu lông.

Với các loại bu lông thuộc phạm vi phải đánh dấu theo tiêu chuẩn, trên đầu sản phẩm thường có ký hiệu cấp bền và dấu nhận biết của nhà sản xuất.

Con số 8.8 gồm hai phần.

Số 8 đầu tiên

Lấy số đầu tiên nhân với 100:

8 × 100 = 800 MPa

Giá trị này thể hiện giới hạn bền kéo danh nghĩa của cấp bền 8.8.

Số 8 thứ hai

Lấy số thứ hai chia cho 10:

8 ÷ 10 = 0,8

Đây là tỷ lệ danh nghĩa giữa giới hạn chảy và giới hạn bền kéo.

Từ đó:

800 × 0,8 = 640 MPa

Vì vậy, giá trị giới hạn chảy danh nghĩa thường được dùng để giải thích cấp bền 8.8 là khoảng 640 MPa.

Tuy nhiên, cần lưu ý đây là cách giải thích ký hiệu cấp bền. Khi thiết kế hoặc nghiệm thu thực tế, phải tra các giá trị cơ tính tối thiểu tương ứng trong tiêu chuẩn áp dụng.

Chẳng hạn, với cấp 8.8, giới hạn bền kéo tối thiểu có thể khác nhau theo nhóm đường kính. Do đó không nên mặc định mọi bu lông 8.8 ở tất cả kích thước đều có chính xác cùng một giá trị cơ tính tối thiểu.

Ngoài ra, chỉ nhìn thấy ký hiệu 8.8 chưa đủ để khẳng định sản phẩm đạt chuẩn. Với các mối ghép quan trọng, người sử dụng còn phải quan tâm đến chứng chỉ, kích thước, cơ tính và khả năng truy xuất của lô hàng.

Cách nhận biết bulong cấp bền 8.8 qua ký hiệu trên đầu.

Tham khảo đặc điểm của các loại bulong thép đen để lựa chọn vật tư theo yêu cầu về cấp bền và môi trường sử dụng.

3. Thông Số Của Bulong 8.8

Bu lông cấp bền 8.8 có thể được sản xuất theo nhiều tiêu chuẩn hình dạng và kích thước khác nhau. Trong thực tế thị trường Việt Nam, DIN 933 và DIN 931 là hai cách gọi rất quen thuộc đối với bu lông đầu lục giác.

Cần phân biệt rằng DIN 933, DIN 931 mô tả hình dạng và kích thước sản phẩm, còn 8.8 mô tả cấp bền cơ học.

3.1 Bulong Cường Độ Cao 8.8 Theo Tiêu Chuẩn DIN 933 (Ren Suốt)

DIN 933 là cách gọi phổ biến đối với loại bu lông/vít đầu lục giác có phần ren chạy suốt thân theo phạm vi quy định.

d	M6	M8	M10	M12	M14	M16	M18	M20
P	1	1.25	1.5	1.75	2	2	2.5	2.5
k	4	5.3	6.4	7.5	8.8	10	11.5	12.5
s	10	13	17	19	22	24	27	30

Trong đó:

d: đường kính ren danh nghĩa.
P: bước ren, đơn vị mm.
k: chiều cao đầu bu lông, đơn vị mm.
s: khoảng cách giữa hai mặt phẳng đối diện của đầu lục giác, liên quan đến kích thước cờ lê sử dụng.

DIN 933 là tiêu chuẩn DIN cũ và trong hệ tiêu chuẩn hiện hành thường được liên hệ với ISO 4017. Tuy nhiên, cách gọi “DIN 933” vẫn rất phổ biến trong hoạt động sản xuất, thương mại và đặt hàng.

3.2 Bulong Cường Độ Cao 8.8 Theo Tiêu Chuẩn DIN 931 (Ren Lửng)

DIN 931 thường được dùng để chỉ loại bu lông đầu lục giác có một đoạn thân trơn và một đoạn ren.

d	M6	M8	M10	M12	M16	M20
P	1	1.25	1.5	1.75	2	2.5
k	4	5.3	6.4	7.5	10	12.5
s	10	13	17	19	24	30
b1 (L ≤ 125)	18	22	26	30	38	46
b2 (125 < L ≤ 200)	–	28	32	36	44	52

Trong đó:

P: bước ren.
k: chiều cao đầu.
s: kích thước đầu lục giác.
b: chiều dài phần ren.

Cùng một đường kính, DIN 931 và DIN 933 có nhiều thông số phần đầu tương tự nhau. Khác biệt dễ nhận thấy nhất nằm ở chiều dài phần ren và đoạn thân trơn.

DIN 931 trong thực tế hiện nay thường được đối chiếu với ISO 4014.

Khi bản vẽ yêu cầu một tiêu chuẩn cụ thể, không nên mặc định rằng DIN và ISO hoàn toàn giống nhau ở mọi kích thước. Cần đối chiếu đúng tiêu chuẩn được chỉ định trong hồ sơ kỹ thuật.

So sánh bulong DIN 931 ren lửng và DIN 933 ren suốt cấp bền 8.8.

Có thể bạn quan tâm đến kho vật tư công nghiệp Trường Phú để cập nhật thông tin về nguồn cung linh kiện cơ khí.

4. Vật Liệu Sản Xuất Bulong 8.8

Một nhầm lẫn thường gặp là cho rằng tất cả bu lông 8.8 đều phải được làm từ một mác thép nhất định, chẳng hạn 30Cr hoặc 40Cr.

Thực tế, 8.8 không phải mác vật liệu mà là cấp bền của sản phẩm sau khi hoàn thiện.

Nhà sản xuất có thể sử dụng những loại thép carbon hoặc thép hợp kim phù hợp với yêu cầu của tiêu chuẩn và quy trình công nghệ. Tùy thành phần hóa học, kích thước sản phẩm và yêu cầu cơ tính, bu lông có thể phải trải qua quá trình nhiệt luyện để đạt cấp bền mong muốn.

Một phương pháp thường gặp đối với bu lông cấp bền cao là tôi và ram.

Quá trình xử lý nhiệt giúp kiểm soát các đặc tính như:

Giới hạn bền.
Giới hạn chảy.
Độ cứng.
Độ dẻo.
Khả năng chịu tải của sản phẩm.

Do đó, không thể chỉ dựa vào tên mác thép để kết luận một bu lông có đạt cấp bền 8.8 hay không. Điều cần quan tâm là đặc tính cơ học của sản phẩm hoàn thiện có đáp ứng tiêu chuẩn hay không.

Về xử lý bề mặt, bu lông 8.8 trên thị trường có thể gặp ở nhiều dạng như:

Bề mặt đen.
Mạ kẽm điện phân.
Mạ kẽm nhúng nóng.
Các hệ lớp phủ chuyên dụng khác.

Bề mặt đen thường gặp trong máy móc hoặc những môi trường trong nhà được kiểm soát tốt.

Mạ kẽm được sử dụng để tăng khả năng bảo vệ trước quá trình ăn mòn.

Mạ kẽm nhúng nóng thường phù hợp hơn với các kết cấu ngoài trời, nhưng cần kiểm soát dung sai ren và sự tương thích giữa bu lông với đai ốc sau khi phủ kẽm.

Trong quá trình tư vấn kỹ thuật, Trường Phú thường khuyến nghị người sử dụng không nên chỉ nhìn vào cấp bền 8.8 mà bỏ qua điều kiện môi trường, bởi cấp bền cơ học và khả năng chống ăn mòn là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

Quá trình nhiệt luyện giúp bulong 8.8 đạt yêu cầu về cơ tính.

5. Ứng Dụng Của Bulong 8.8 Cường Độ Cao

Nhờ có cơ tính cao hơn nhiều cấp bền thép thông dụng, bu lông 8.8 được sử dụng trong nhiều loại kết cấu và thiết bị công nghiệp.

Kết cấu thép

Bu lông cấp 8.8 có thể xuất hiện tại các vị trí liên kết:

Dầm thép.
Cột thép.
Bản mã.
Hệ giằng.
Cấu kiện thép.
Giá đỡ.

Việc có sử dụng cấp 8.8 tại một liên kết cụ thể hay không phải căn cứ vào bản vẽ và tính toán của kỹ sư thiết kế.

Bulong 8.8 trong liên kết dầm, cột và cấu kiện kết cấu thép.

Nhà thép tiền chế

Bu lông 8.8 được sử dụng trong nhiều công trình như:

Nhà xưởng.
Nhà kho.
Nhà công nghiệp.
Kết cấu thép tiền chế.
Trung tâm logistics.

Tuy nhiên, không phải mọi vị trí trên nhà thép đều sử dụng cùng một loại bu lông.

Bulong 8.8 trong kết cấu nhà thép tiền chế và nhà xưởng công nghiệp.

Cơ khí chế tạo

Đây là nhóm ứng dụng rất phổ biến của bu lông 8.8, chẳng hạn:

Lắp khung máy.
Cố định thiết bị.
Lắp băng tải.
Giá đỡ cơ khí.
Cụm truyền động.
Các hệ thống máy công nghiệp.

Bulong 8.8 trong lắp ráp máy móc, băng tải và thiết bị công nghiệp.

Máy móc và thiết bị công nghiệp

Một số cụm máy cần liên kết có độ bền cao có thể sử dụng bu lông 8.8 tùy theo yêu cầu của nhà sản xuất thiết bị.

Công trình hạ tầng

Bu lông 8.8 cũng có thể xuất hiện ở:

Giá đỡ đường ống.
Kết cấu phụ trợ.
Hệ thống cơ điện.
Một số hạng mục công nghiệp và giao thông.

Điểm quan trọng là cấp bền 8.8 không tự quyết định bu lông có phù hợp với một công trình hay không. Ngoài cấp bền còn phải xem xét kích thước, kiểu liên kết, tiêu chuẩn sản phẩm, tải trọng, môi trường và phương pháp lắp đặt.

Bulong 8.8 trong hệ thống giá đỡ đường ống và kết cấu hạ tầng công nghiệp.

Thông tin hữu ích về kỹ thuật lắp đặt và lựa chọn vật liệu được đề cập trong các nội dung sau:
cách tính lực siết
so sánh bulong mạ kẽm và inox

6. Bulong 8.8 Đạt Chuẩn Cần Đáp Ứng Những Tiêu Chí Nào?

Không nên chỉ quan sát ký hiệu 8.8 trên đầu bu lông rồi kết luận sản phẩm đạt chuẩn.

Với các công trình và thiết bị có yêu cầu kỹ thuật cao, có thể phải kiểm tra nhiều yếu tố khác nhau.

Kích thước sản phẩm

Cần kiểm tra các thông số như:

Đường kính ren.
Bước ren.
Chiều dài bu lông.
Chiều cao đầu.
Kích thước đầu lục giác.
Chiều dài đoạn ren.

Các thông số phải phù hợp với tiêu chuẩn sản phẩm được chỉ định.

Cấp bền

Ký hiệu 8.8 phải phù hợp với yêu cầu trên bản vẽ và hồ sơ kỹ thuật.

Chứng chỉ chất lượng

Tùy dự án, bên mua có thể yêu cầu:

Chứng chỉ chất lượng.
Chứng chỉ lô hàng.
Báo cáo thử nghiệm.
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc.

Kiểm tra cơ tính

Một số phép thử có thể được áp dụng như:

Thử kéo.
Thử tải chứng minh.
Kiểm tra độ cứng.
Kiểm tra độ giãn dài.
Các phép thử khác theo tiêu chuẩn kỹ thuật.

Chất lượng ren

Ren cần đảm bảo:

Không bị dập.
Không lệch ren.
Không biến dạng nghiêm trọng.
Lắp ghép tốt với đai ốc tương ứng.

Với các liên kết chịu lực quan trọng, hồ sơ chất lượng của lô hàng thường có ý nghĩa lớn hơn nhiều so với việc chỉ nhìn vào thông tin quảng cáo hoặc ký hiệu trên đầu sản phẩm.

7. Những Lưu Ý Khi Sử Dụng Bu Lông 8.8

Không tự ý trộn các cấp bền

Nếu thiết kế yêu cầu 8.8 thì không nên thay bằng 4.6, 5.6, 10.9 hoặc cấp khác nếu chưa được người phụ trách kỹ thuật chấp thuận.

Mỗi cấp bền có đặc tính cơ học khác nhau.

Không mặc định 10.9 tốt hơn 8.8 trong mọi trường hợp

Bu lông 10.9 có cơ tính cao hơn 8.8, nhưng điều đó không đồng nghĩa có thể thay thế trực tiếp.

Thay đổi cấp bền có thể ảnh hưởng đến:

Lực siết.
Đai ốc sử dụng.
Phân bố tải.
Khả năng làm việc của liên kết.
Cơ chế phá hủy được tính toán ban đầu.

Kiểm soát lực siết

Đối với mối ghép quan trọng, không nên siết hoàn toàn theo cảm giác.

Lực siết cần tuân thủ:

Bản vẽ.
Quy trình lắp đặt.
Tiêu chuẩn thiết kế.
Yêu cầu của nhà sản xuất thiết bị.

Chọn lớp phủ phù hợp với môi trường

Bu lông 8.8 không tự có khả năng chống ăn mòn chỉ vì thuộc cấp bền cao.

Nếu lắp ngoài trời hoặc trong môi trường ẩm, cần lựa chọn lớp phủ phù hợp.

Sử dụng đúng đai ốc

Đai ốc phải phù hợp với:

Đường kính ren.
Bước ren.
Cấp cơ tính.
Dung sai.
Lớp phủ của bu lông.

Không sử dụng bu lông bị hư hỏng nghiêm trọng

Cần loại bỏ hoặc đánh giá lại bu lông khi xuất hiện:

Cong thân.
Dập ren.
Nứt.
Đầu bu lông biến dạng.
Ăn mòn nghiêm trọng.
Không xác định được cấp bền trong các vị trí yêu cầu truy xuất.

Không tái sử dụng tùy tiện

Không phải tất cả bu lông 8.8 sau khi tháo đều có thể lắp lại.

Khả năng tái sử dụng còn phụ thuộc vào kiểu liên kết, lực căng trước, tình trạng ren và quy định của tiêu chuẩn thi công.

Kiểm soát lực siết bulong 8.8 bằng cờ lê lực theo yêu cầu kỹ thuật.

8. Một Số Câu Hỏi Thường Gặp Về Bulong 8.8

Bu lông 8.8 có phải bu lông cường độ cao không?

Trong cách gọi thương mại thông thường, bu lông 8.8 thường được xếp vào nhóm bu lông cường độ cao do có cơ tính cao hơn các cấp như 4.6 hoặc 5.6.

Tuy nhiên, trong một số tiêu chuẩn kết cấu chuyên ngành, khái niệm bộ bu lông cường độ cao có thể đi kèm thêm các yêu cầu về đai ốc, vòng đệm, lực căng trước, phương pháp siết và điều kiện liên kết.

Số 8.8 trên đầu bu lông có ý nghĩa gì?

Số 8 đầu tiên thể hiện giới hạn bền kéo danh nghĩa 800 MPa. Số 8 thứ hai biểu thị tỷ lệ danh nghĩa 0,8 giữa giới hạn chảy và giới hạn bền kéo.

lông 8.8 có phải được làm từ thép 8.8 không?

Không. 8.8 không phải mác thép. Đây là ký hiệu cấp bền cơ học của bu lông thành phẩm.

Bu lông 8.8 có dùng ngoài trời được không?

Có thể sử dụng ngoài trời nếu sản phẩm có hệ bảo vệ bề mặt phù hợp với môi trường làm việc.

Cần nhớ rằng cấp bền 8.8 thể hiện cơ tính chứ không thể hiện khả năng chống ăn mòn.

Bu lông 8.8 khác bu lông 10.9 như thế nào?

Cấp 10.9 có giới hạn bền kéo danh nghĩa cao hơn cấp 8.8. Tuy nhiên, không nên tự ý dùng 10.9 thay 8.8 nếu chưa kiểm tra yêu cầu thiết kế.

DIN 933 8.8 nghĩa là gì?

DIN 933 mô tả loại bu lông/vít đầu lục giác ren suốt theo cách gọi tiêu chuẩn DIN cũ, còn 8.8 là cấp bền của sản phẩm.

Hai thông tin này mô tả hai đặc tính khác nhau.

Bu lông 8.8 chịu được bao nhiêu tấn?

Không thể xác định khả năng chịu tải của bu lông chỉ từ cấp bền 8.8.

Khả năng chịu lực còn phụ thuộc vào:

Đường kính.
Diện tích chịu kéo của ren.
Kiểu tải kéo hoặc tải cắt.
Số lượng bu lông.
Kiểu liên kết.
Vật liệu của chi tiết được ghép.
Hệ số an toàn.
Tiêu chuẩn tính toán.

Ví dụ, M8 8.8 và M24 8.8 có cùng cấp bền nhưng khả năng chịu tải tuyệt đối khác nhau rất lớn do tiết diện của hai bu lông khác nhau.

Chỉ nhìn ký hiệu 8.8 có biết bu lông đạt chuẩn không?

Không.

Ký hiệu 8.8 là dấu hiệu nhận biết cấp bền nhưng không thay thế cho việc kiểm tra:

Tiêu chuẩn kích thước.
Chứng chỉ.
Cơ tính.
Chất lượng ren.
Nguồn gốc lô hàng.

Bu lông 8.8 là một trong những cấp bền được sử dụng phổ biến trong kết cấu thép, cơ khí chế tạo và máy móc công nghiệp. Hai con số 8.8 thể hiện nhóm đặc tính cơ học của sản phẩm chứ không phải kích thước, mác thép hay tiêu chuẩn hình dạng của bu lông.

Khi lựa chọn, người sử dụng cần xem đồng thời cấp bền, kích thước, tiêu chuẩn sản phẩm, kiểu ren, đai ốc đi kèm, lớp phủ bề mặt, tải trọng và điều kiện môi trường. Với những liên kết chịu lực quan trọng, việc tuân thủ bản vẽ và hồ sơ kỹ thuật luôn cần được ưu tiên thay vì lựa chọn dựa trên cảm tính.

Nếu đang cần đối chiếu một quy cách cụ thể, Trường Phú có thể hỗ trợ kiểm tra thông tin về kích thước, cấp bền và tiêu chuẩn bu lông để người dùng hiểu đúng trước khi lựa chọn cho từng ứng dụng.